HSK4 · Bài 15 · Gia đình và nuôi dạy con

教育孩子的艺术

Nghệ thuật dạy con. Bài 15 giáo trình chuẩn HSK4 có 31 từ mới và 5 điểm ngữ pháp, chủ đề gia đình và nuôi dạy con.

Học bài này trong Tâm HSK

Từ mới (31 từ)

Chữ Hán	Pinyin	Hán Việt	Nghĩa
棒	bàng	bổng	giỏi, cừ, tuyệt
笨	bèn	bổn	ngốc, đần
表扬	biǎoyáng	biểu dương	khen ngợi, biểu dương
厕所	cèsuǒ	xí sở	nhà vệ sinh
粗心	cūxīn	thô tâm	cẩu thả, bất cẩn
打针	dǎ zhēn	đả châm	tiêm, chích
儿童	értóng	nhi đồng	trẻ em, nhi đồng
父亲	fùqīn	phụ thân	cha, bố
赶	gǎn	cản	vội, đuổi kịp
故意	gùyì	cố ý	cố ý, cố tình
管理	guǎnlǐ	quản lý	quản lý
害羞	hàixiū	hại tu	xấu hổ, ngại ngùng
寒假	hánjià	hàn giả	kỳ nghỉ đông
合适	héshì	hợp thích	phù hợp, vừa
护士	hùshi	hộ sĩ	y tá
怀疑	huáiyí	hoài nghi	nghi ngờ
假	jiǎ	giả	giả, không thật
骄傲	jiāo'ào	kiêu ngạo	kiêu ngạo; tự hào
懒	lǎn	lãn	lười
弄	nòng	lộng	làm (cho), khiến
批评	pīpíng	phê bình	phê bình, chê trách
骗	piàn	phiến	lừa, lừa gạt
千万	qiānwàn	thiên vạn	nhất định, nhất thiết (dặn dò)
敲	qiāo	xao	gõ
孙子	sūnzi	tôn tử	cháu nội (trai)
弹钢琴	tán gāngqín	đàn cương cầm	chơi đàn piano
响	xiǎng	hưởng	kêu, reo, vang lên
醒	xǐng	tỉnh	tỉnh dậy, thức dậy
整理	zhěnglǐ	chỉnh lý	sắp xếp, dọn dẹp
左右	zuǒyòu	tả hữu	khoảng, chừng
闹钟	nàozhōng	náo chung	đồng hồ báo thức

Ngữ pháp

想起来: nhớ ra

S + 想起来 + O / S + 想不起来 / 想起 + O + 来

起来 sau 想 có nghĩa mở rộng: điều đã biết nay “hiện lại” trong đầu — “nhớ ra”. Tân ngữ có thể đặt sau 想起来 hoặc chen giữa 想起 và 来. Đừng nhầm với 想出来 = “nghĩ ra” (ý tưởng mới, trước đó chưa có).

我想起来了，他叫张东。

wǒ xiǎng qǐ lái le， tā jiào zhāng dōng。

Tôi nhớ ra rồi, anh ấy tên là Trương Đông.

钥匙放在哪儿了？我怎么也想不起来。

yào shi fàng zài nǎ ér le？ wǒ zěn me yě xiǎng bù qǐ lái。

Chìa khóa để đâu rồi nhỉ? Tôi nghĩ mãi không nhớ ra.

看到这张照片，我想起小时候的事情来了。

kàn dào zhè zhāng zhào piàn， wǒ xiǎng qǐ xiǎo shí hòu de shì qíng lái le。

Nhìn tấm ảnh này, tôi nhớ lại chuyện hồi nhỏ.

Động từ 弄

弄 + bổ ngữ kết quả (坏/脏/清楚/好…) / 把 + O + 弄 + kết quả

弄 là động từ “làm” rất chung, thay cho một động từ cụ thể khó nói hoặc không cần nói rõ. Thường đi kèm bổ ngữ kết quả: 弄坏 (làm hỏng), 弄脏 (làm bẩn), 弄清楚 (làm rõ). Hay dùng trong câu chữ 把.

孩子把新衣服弄脏了。

hái zi bǎ xīn yī fu nòng zāng le。

Đứa bé làm bẩn bộ quần áo mới rồi.

这个问题我还没弄清楚。

zhè ge wèn tí wǒ hái méi nòng qīng chǔ。

Vấn đề này tôi vẫn chưa làm rõ.

Phó từ 千万

千万 + 要/别/不要 + V

千万 dùng để dặn dò, khuyên nhủ người khác một cách khẩn thiết: “nhất định phải / tuyệt đối đừng”. Chỉ dùng trong câu khuyên, câu cầu khiến; không dùng để nói về việc chắc chắn của bản thân (không nói 我明天千万来, phải nói 我明天一定来).

过马路的时候千万要小心。

guò mǎ lù de shí hòu qiān wàn yào xiǎo xīn。

Khi qua đường nhất định phải cẩn thận.

你千万别骗孩子，他们都会记住的。

nǐ qiān wàn bié piàn hái zi， tā men dōu huì jì zhù de。

Anh tuyệt đối đừng lừa trẻ con, chúng đều sẽ nhớ đấy.

来 chỉ số ước lượng

Số tròn (十/二十/一百…) + 来 + lượng từ + N

来 đặt sau số tròn chục, trăm… để chỉ số xấp xỉ, thường hơi nhiều hơn một chút: 十来个 ≈ khoảng mười mấy cái. 来 đứng GIỮA số và lượng từ. Không dùng với số lẻ như 五来个.

教室里有二十来个儿童。

jiào shì lǐ yǒu èr shí lái gè ér tóng。

Trong lớp có khoảng hai mươi đứa trẻ.

他看起来三十来岁。

tā kàn qǐ lái sān shí lái suì。

Anh ấy trông chừng ba mươi tuổi.

左右: khoảng, chừng

Số lượng / thời gian + 左右

左右 đặt SAU số lượng hoặc thời điểm để chỉ con số xấp xỉ: 十点左右、两百块左右. Tiếng Việt nói “khoảng” ở phía trước, nên người Việt hay đặt sai thành 左右十点.

我每天晚上十一点左右睡觉。

wǒ měi tiān wǎn shàng shí yī diǎn zuǒ yòu shuì jiào。

Tối nào tôi cũng đi ngủ khoảng mười một giờ.

这台钢琴用了二十年左右了。

zhè tái gāng qín yòng le èr shí nián zuǒ yòu le。

Cây đàn piano này đã dùng được khoảng hai mươi năm rồi.